اشاره: عدم هماهنگی ظرفیت های موجود درمانی با بیماران و در واقع متقاضیان این بخش دلیل استفاده ناصحیح از ابزار و امکانات موجود نیست. برای مثال برخی بیمارستان های کرج از پذیرش بیمارانی که نیاز به استفاده از دستگاهی پزشکی- برای تشخیص بیماری آنها بدون بستری- دارند، سرباز می زنند. حال با توجه به امکانات کمی که برای بستری تمامی بیماران وجود دارد این مسئله خود معضل بزرگی را بوجود می آورد. البته متصدیان امر بر این عقیده اند که تجهیزاتی مثل دستگاه اکوی قلب و امثال این فقط برای بیمارانی که داخل بیمارستان و تحت نظارت هستند استفاده شود که این هم خود بحث دیگری است که البته کاملاً مرتبط به موضوع ما و بحث و ظرفیت های درمانی است. در خصوص مشکلات بخش بهداشت و درمان شهرستان کرج و کاستی های موجود گفت و گویی داشتیم با دکتر عبدالرسول صداقت عضو هیئت مدیره نظام پزشکی کرج و رئیس انجمن رادیولوژی ایران که در آن به طور مشروح به برخی نکات پرداخته شده است. دکتر صداقت در ابتدای گفتگو مسائل درمانی کرج را به 2 قسمت درمان سرپایی و درمان بستری تقسیم کرده و گفت که در بخش سرپایی که وضعیت اورژانسی کمتری دارند و معمولاً برای بیماری های عمومی مراجعه می کنند بیشترین خدمات توسط بخش خصوصی ارائه داده می شود ولی در بخش بستری که طبیعتاً به سرویس هایی چون اعمال جراحی و خدماتی چون سی سی یو و آی سی یو و دیالیز و سایر بخش های بستری نیاز هست بخش دولتی ارائه خدمات بیشتری را دارد که شامل بخش های مختلفی است. رئیس انجمن رادیولوژی ایران، مسئله ای را که خدمات پزشکی در بخش دولتی را تحت تأثیر قرار داده است، مسئله تعرفه پزشکی ذکر کرده و راجع به آن چنین توضیح داد، دولت از یک طرف بیمارستان ها را خود گران اعلام کرده، به این معنی که بیمارستان های دولتی باید با درآمد ناشی از مراجعه بیمار، مشکلات مالی خود را حل کنند؛ از طرفی نیز دولت تعرفه خدمات درمانی را در بخش دولتی تقریباً تغییری نداده و با توجه به سرعت حرکت تورم در کشور، بیمارستانها از درآمد بسیار کمی برخوردارند. این مسئله منجر شده که ما هر ساله در وزارت بهداشت با کسری بودجه بسیار جدی و حجیمی روبرو شویم طبیعی ست که دولت و مردم هم نمی توانند به طور کامل این کسری بودجه را تأمین کنند و همین مسئله باعث کاهش کیفیت خدمات درمانی در بخش دولتی می شود که اغلب بیماران را برای ادامه درمان و یا گرفتن خدمات بهتر به بخش خصوصی سوق می دهد. در ادامه گفتگو دکتر صداقت به سوالات طرح شده چنین پاسخ داد:

با توجه به اهمیت بخش خصوصی در مقوله درمان شما چه اقداماتی در جهت حمایت و گسترش این بخش پیشنهاد می کنید؟ اگر ما واقعاً بخواهیم نقش بخش خصوصی را در مسائل درمانی شهرمان بدانیم باید ابتدا، به یک سوال پاسخ دهیم و آن اینکه در صورت ایجاد مشکل و یا تعطیلی بخش خصوصی چه اتفاقی در شهر می افتد؟ بنده اطمینان دارم که اگر چنین اتفاقی بیفتد شهر ما در تمامی مسائل اجتماعی خود فلج خواهد شد. این نشان می دهد که بخش خصوصی نه تنها در کرج بلکه در تمام کشور نقش کلیدی و تعیین کننده ای را در درمان کشور ما دارد؛ لذا نادیده گرفتن بخش خصوصی و نگاه ناعادلانه به آن اشتباه است. بنابراین مسئولین امر باید با بخش خصوصی تعامل منطقی داشته باشند. وزارت بهداشت به این نتیجه رسیده که در کنار سازمان نظام پزشکی قرار بگیرد نه در مقابل آن و در این خصوص هم در شرف امضای توافق نامه هستند.

آیا بخش خصوصی به راحتی می تواند در زمینه درمان سرمایه گذاری کند و یا موانع و مشکلاتی در این راه وجود دارد؟ ابتدا قرار بود به کارآفرینان که به درمان بخش خصوصی هم مربوط می شود وامهایی اعطا شود.باید عرض کنم موانعی را که تشکیلات دولتی جلوی پای کارآفرینان ایجاد می کنند باید برداشته شود ما از خیر وام گذشتیم! چرا که بروکراسی و سدهای اداری مانع سرمایه گذاری بخش خصوصی است. جامعه پزشکی خودش آماده سرمایه گذاری است و اگر موانع موجود جلوی راهش نباشد موفق خواهد شد. اگر در بخش پزشکی هم یارانه هایی تعلق بگیرد، خود پزشکان با سرمایه های شخصی و البته اگر دولت هم به آنها کمک کند و امتیازاتی چون زمین با قیمت مناسب و یا وام و سایر مسائل به آنها کمک کند می توانند به سمت اصل 44 پیش بروند. ما می توانیم بزرگ ترین بیمارستان کشور را در کرج دایر کنیم و جامعه پزشکی این پتانسیل را دارد. مشروط بر اینکه دولت هم استقبال کند.

به طور کلی شهر کرج مشکلات زیادی در بخش درمان دارد که باعث می شود عده زیادی از شهروندان برای گرفتن خدمات به تهران مراجعه کنند آیا مراکز درمانی تهران ظرفیت پذیرش بیماران غیرتهرانی را دارد؟ متأسفانه در کشور ما مشکلات از مجاری درستی حل نمی شود. فرد وقتی مشکلش در کرج حل نشد به تهران می رود. مسئولین هم تحت فشار مشکلات را حل می کنند و به این ترتیب مشکلات درمانی شهر به طور واقعی به مسئولین منتقل نمی شود یعنی در واقع با مراجعه افراد به تهران، وزارت بهداشت مجوز مراکز جدیدتری را به تهران می دهد. برای نمونه در کل کشور چیزی در حدود 90 دستگاه ام آر آی وجود دارد که در حدود 50 دستگاه آن در تهران است در حالی که جمعیت رسمی تهران در حدود 12 درصد جمعیت کل کشور است ولی جمعیت شناور در آن 15 میلیون یعنی 20 درصد جمعیت کل کشور. و این تبعات مراجعه افراد به تهران است یعنی وزارت بهداشت آمار واقعی از شهرها ندارد و در صورت فشار به تهران بر صدد ارائه امکانات به آن برمی آید و به این ترتیب تهران بزرگ تر! می شود. ما باید بر اساس آمار و برنامه ریزی پیش برویم یعنی برای خودمان مبدأ و مقصد تعیین کنیم و نیاز درمانی شهرها را به طور واقعی چه از لحاظ بیمارستان ها و چه آزمایشگاه ها و ... حل کنیم.

 شما به عنوان یکی از اعضای هیئت مدیره نظام پزشکی کرج در مورد مشکلات درمانی کرج چه پیشنهاداتی به وزارت بهداشت داده اید؟ من 4 سال گذشته رئیس سازمان نظام پزشکی کرج بودم و مرتباً جلساتی را با مسئولین متعدد شبکه ها داشتیم. اما تعللی که گاهاً در جابجایی مسئولین ایجاد می شود باعث به تعویق افتادن برخی مذاکرات می شود. اما به طور کلی باید کمیته های مشورتی در سطح عالی که افراد صاحب نظر کرج چون فرمانداری و ارگانهای ذیربط برنامه دقیق و مدونی به مشکلات کرج و حل آن بپردازند. بنده از همین نشریه اعلام می کنم که استان شدن کرج، اگر بدون برنامه ریزی دقیق وبلند مدت صورت بپذیرد جز اضافه شدن تشکیلات تکنوکرات و بروکراسی هیچ اتفاق خاصی را در بر نخواهد داشت. ما باید مشخص کنیم که در طول 5 یا 10 سال آینده به کجا باید برسیم و چند پله باید طی کنیم. در چنین شرایطی ست که می توانیم موفق شویم. ما علی رغم اینکه برنامه های 5 ساله داریم اما این برنامه ها با واقعیت های بومی ما سازگار نیست یعنی برنامه ای که برای بخش هایی از کشور قابل اجراست برای سایر بخشها قابلیت اجرا ندارد. به اصطلاح باید برنامه های محلی بومی را در کنار برنامه های حکومتی و فدرالی داشته باشیم.

در کرج بخش رسیدگی به بیماری های خاص و سرطان و ... و یا بخش های مختلف پزشکی چون کودکان، زنان، چشم پزشکی، فیزیوتراپی، ارتوپدی یا خیلی کم داریم یا قابل دسترسی برای همگان نیست یا اصلاً فاقد این ظرفیت ها هستیم، چرا در این زمینه فعالیت خاصی انجام نمی پذیرد؟ در این بخش ها به دلیل اینکه سرمایه گذاری در ساخت بیمارستان ها بسیار سنگین است، بودجه موجود در بخش درمان اجازه این اقدام را نمی دهد، از طرفی بخش خصوصی هم مشکلات و موانعی که ذکر شد در جلوی راه دارند. ما باید دیدگاهمان را از بخش های کوچک به سوی بنگاه های بزرگ سوق دهیم و امکان ایجاد آن را برای متقاضیان فراهم کنیم.

چیزی که مشهود است ظرفیتهای درمانی موجود شهر هم به درستی از بیماران پذیرایی نمی کنند یعنی از تجهیزات و وسایل به طور صحیح استفاده نمی شود. برای نمونه چرا در برخی بیمارستان ها از مراجعین سرپایی اکوی قلب به عمل نمی آید، در واقع بیمار سر دوانده می شود؟ این مسئله به همان سیکل اداری برمی گردد که اولین قربانی همان بخش اداری ست، یعنی وقتی در یک بخش دولتی تصمیم بر خرید دستگاه و تجهیزات گرفته شود برای این امر باید ابتدا به بودجه مراجعه شود و بعد به تصویب برسد، همین مسئله باعث طی مسیری طولانی برای حل مسائل در بخش دولتی ست و وقتی که در یک بخش درمانی دستگاههای موجود جوابگوی بیماران نباشد با در نظر گرفتن استهلاک و عدم تهیه به موقع آن، ارائه خدمات نمی شود.

 یعنی معتقد هستید که عدم ظرفیت تجهیزات موجود باعث این مسئله است؟ من معتقد هستم اول باید مشکلات اداری حل شود و بعد باید به تجهیزات درسیستم دولتی اضافه شود برای مثال در بخش خصوصی تهیه دستگاهها خیلی راحت ترند و ارزانتر صورت می گیرد، در بخش دولتی بنا به مشکلات موجودی که هست همین مسئله به سختی انجام می پذیرد. در حال حاضر بیش از 50 درصد تشکیلات دولتی دارای تجهیزات فرسوده ای هستند حتی بالای 15 سال عمر دارند.

پس همه مشکلات را هم نمی توانیم به گردن دولت بیندازیم به هر حال دولت یک مجموعه است و زیر مجموعه هایی دارد. برای حل مشکل درمانی ظرفیت های موجود چه پیشنهاداتی دارید؟ ما معتقد هستیم که باید پزشکی و خدمات پزشکی کشور درجه بندی بشوند. اگر درجه بندی داشته باشیم و این درجه بندی دقیق باشد و هر سال هم تکرار شود رقابت اتفاق می افتد و همه سعی می کنند خودشان را به درجه اول برسانند. بر همین اساس هم تعرفه ها تغییر می کند و این مسئله باعث افزایش کیفیت می شود. در حال حاضر برخی بیمارستان های شهر کرج نیز از لحاظ تجهیزات در درجه اول هستند اما کسی حاضر نیست بیمار خود را در آنجا بستری کند.