نوین: مریم ابراهیمی پرگو، با گسترش زندگی شهری و تزاید جمعیت، شیوه مدیریت هم تغییراتی اساسی یافته است. این تغییرات در بسیاری از کشورها سالهاست که به صورت مختلف در بطن جامعه نهادینه شده است. اشکال مختلف اداره کشورها و شهرها و روستاها چون فدرالی و ایالتی و اغلب موارد زیر نظر حکومت های مرکزی، نمونه ای از این نوع مدیریت است. در دنیای امروز ساختار مدیریت مرکزی که الزاماً با نظارت مستقیم دولت ها صورت می پذیرد پاسخ گوی شهروندان و شیوه های نوین زندگی نیست. روزگاری حکومت مرکزی به راحتی می توانست با عواملی نه چندان حجیم به اداره امور بپردازد؛ اما از آنجا که بسط ساختار شهری امروز چنین فرصتی را در اختیار مدیران ارشد جامعه قرار نمی دهد، این شیوه برای نوع جدید مدیریتی جا باز می کند که در واقع اصل تمرکز زدایی و توزیع کار اجرایی بین شهروندان را دربر می گیرد. شورای شهر نمونه بارز این اصل است که با نظارت بر شهرداری به کارآمدی سیستم کمک می کند. خرد شدن رسیدگی به وظایف و اهداف مدیریتی شیوه جدیدی ست که به شهروندان اجازه می دهد تا به طور ملموس تری در ارتباط با مدیران شهری برآمده و مشکلات و مسائل بطن جامعه را پیگیری کنند. در همین راستا، طرح شورایاری های محلات، در مناطق مختلف شهری و روستایی می تواند یکی از ارکان اساسی و زیرمجموعه های این مدیریت محسوب شود که باید به آن پرداخته شود. شوراهای محلی که با حضور شورایاران که از معتمدین مردم و محلات هستند می توانند با اشراف بر مشکلات و مسائل محلات نقطه قوت مدیریت شهری محسوب شوند چه شورایاران به منزله چشم و گوش مدیریتی خواهند بود که در صدد کارآمدی است. لذا حضور خود شهروندان در پایه نظارت بر این امر فرض محالی نیست، اینکه همکاری مستدام و به دور از بروکراسی یکی از اهم نقاطی ست که خلا آن در شیوه مدیریت و نظارت در جای جای شهرمان لمس می شود. این مسئله منوط به کارآمدی شوراهای محله و حضور شورایاران به عنوان عاملان تعامل شهروندان و مسئولین ارشد است که باید برای پرهیز از بروکراسی و کارآمدی ایجاد شود. چه حضور فرد به فرد شهروندان در انعکاس مسائل به طور مشخصی ممکن نخواهد بود و این فرصتی ست تا افرادی از میان مردم نقاط قوت و ضعف محل سکونت خود را به گوش مسئولین اجرایی جامعه برسانند. قدر مسلم با شیوه زندگی مدرن دور از نظام های سنتی امروز، وجود شوراها کمی مشکل به نظر می رسد اما شاید با ساز و کاری نوین و همسو با این تغییرات بتوان به این مهم دست یافت. دخالت و حضور مردم از اقشار مختلف جامعه بدون در نظر گرفتن محدودیت سنی و جنسی باعث می شود تا این شیوه نوعی چرخش مدیریتی محسوب شود که مردم خود را در مسائل خود سهیم دانسته و در مرتفع نمودن آن تلاش کنند. در این خصوص گفتگویی داشتیم با دکتر پورمظاهری عضو و رئیس کمسیون فرهنگی شورای شهر کرج چرا که چندی پیش به نقل از وی زمان برگزاری انتخابات شورایاری ها و آماده شدن آئین نامه اجرایی آن طرح گردیده بود.

لزوم و ضرورت تشکیل شورایاری ها در محلات با حضور افراد خود محله ها در چیست؟ شورا به عنوان یک نهاد اجتماعی و پارلمان محلی است که در واقع نماد مردم سالاری ست و طبیعی است که مردم بهترین مشاورین دسته های اجرایی و قانون گذاری هستند . ما به عنوان اعضای شورای شهر مردم را بهترین مشاوران خود می دانیم چرا که ساکنین یک محله بیش از هر کس به مشکلات و کاستی های محلات خود واقفند.

با توجه به تغییر شکل شهر و گسترش آن شناسایی معتمدین کمی سخت به نظر می رسد، آیا انتخاب شورایاری ها از سوی شورا خواهد بود یا انتخاب به شکل محلی صورت می گیرد؟ ساز و کاری که ما پیشنهاد کردیم و احتمالاً به تصویب خواهد رسید، فارق از معتمدین سنتی خواهد بود. شرایط ویژه ای در آیین نامه تعریف شده که انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان بر حسب آن عمل می کنند و مجری انتخاب هم خود شهروندان باشند و طی یک انتخابات اعضای شورایاری های محلات از سوی ساکنین برگزیده شوند.

آیا شرایط سنی و جنسی نیز در انتخاب شورایارها لحاظ شده است؟ شرایط سنی خیلی ملاک نیست یعنی یک جوان هم می تواند عضو شورایاری ها باشد. بانوان و کلیه شهروندان با هر نوع تفکر و گرایش و سلیقه ای هم می توانند در این امر شرکت کنند و برای ما قابل احترام است و ما آن ها را نمایندگان مردم می دانیم و نهایتاً با آنها همکاری می کنیم.

حوزه فعالیت و نظارت کسانی که برای شورایاری ها انتخاب می شوند چه هست و آیا شرح وظایفی از طریق شورا در اختیار آنها قرار داده می شود؟ قطعاً شرح وظایف خواهیم داشت و به خاطر اینکه تداخلی در اجرا صورت نپذیرد و نخواهیم در امور اجرائی دخالت کنیم حتماً ساز و کارمناسبی تعریف خواهد شد که در بعد نظارتی هم شورای شهر بر عملکرد آنها نظارت خواهد کرد و بر حسب نیازهای مردم مصوباتی خواهیم داشت.

با توجه به اینکه کرج مناطق مختلفی دارد، آیا برای هر منطقه یک شورایاری انتخاب می شود یا همانند تهران مناطق به محلات مختلف تقسیم می شوند؟ مناطق ده گانه کرج نیز با تناسب، هر منطقه به ده محله تقسیم می شود که این محلات نمایندگان خود را انتخاب می کنند و در نهایت با توجه به مرکزیت مناطق به آن می پیوندند.

با توجه به انتخاب که از طریق مردم به عمل می آید، آیا مشکلاتی پیش نخواهد آمد. چه طور در محلات مردم می توانند کسانی را انتخاب کنند که امین و مورد اعتماد باشند؟ معمولاً در هر مرحله افراد یکدیگر را می شناسند. ضمن اینکه شرایطی را تعریف کردیم و گفتیم که افرادی که انتخاب می شوند حسن شهرت داشته باشند البته نه اینکه مشهور باشند بلکه نقاط منفی در زندگی نداشته باشند. شرایط، خلق و خو، کارآمدی و حسن شهرت که فکر می کنم بهترین نحوی ست که پیش بینی کردیم.

وجه تشابه شورایاری ها با شوراهای دهه های اول انقلاب چیست؟ در اوایل انقلاب هم افرادی زیر نظر فرمانداری و توسط مساجد انتخاب می شوند، البته قوانین و ضوابط خاصی برایشان تعریف نشده بود و اغلب هم در همه کارها ورود پیدا می کردند که سوء استفاده هایی هم می شد. ولی الان این طور نیست. الان رشد فکری مردم بالا رفته، جامعه هم قانونمند شده و در حال حاضر هم مکانیزم های خوبی پیش بینی شده است.

شیوه های نظارتی بر شورایاری ها به چه صورت خواهد بود؟ آیین نامه ای در این خصوص تدوین شده و در کمسیون فرهنگی، اجتماعی که متولی این امر می باشد نیز تعریف شده است و بر اساس ضوابط و حدود اختیاراتی که برای آنها تعریف شده است پیش خواهند رفت و شورای شهر نیز بر عملکرد در آنها نظارت خواهد داشت.

 آیا مکان و هزینه خاصی برای این در نظر گرفته شده است و به طور کلی زمان شروع کار شورایاری ها مشخص است؟ مشارکت مردم باعث می شود که کارها سهل تر پیش برود و هزینه ای هم در بر نداشته باشد. شورایارها می توانند یا در مساجد و یا در دفاتر و مراکز شورا و مکانی که احتمال دارد در اختیار آنها قرار گیرد به امور رسیدگی کنند. بنا شده است که آئین نامه اجرایی شورایاری ها با آیین نامه شورایاری هایی که به تصویب شورای شهر رسیده تطبیق داده شود و اگر موارد مشترکی دارند اصلاح شود و در واقع برنامه خلاصه و مدونی برای اجرای آن تعریف خواهد شد. این را در دستور کار داریم که به فضل پروردگار در اولین فرصت آیین نامه اجرایی انتخاب شود و به تصویب شورای شهر برسد و تا پایان فصل تابستان بتوانیم انتخاب شورایاری ها را انجام بدهیم.