کرج نیوز - همایون رضا مدنی شاهرودی؛ مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری کرج: پسماندهای خطرناک کرج را تهدید می کنند

			پنجشنبه 18 شهريور 1389 - 5:4

				صفحه اصلي \| ارتباط با ما \| گالري عكس

همایون رضا مدنی شاهرودی؛ مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری کرج: پسماندهای خطرناک کرج را تهدید می کنند

اشاره: همواره یکی از تهدیدهای جدی برای محیط زیست، پسماندها و زباله های تولیدی در شهرهاست. از گذشته دور تاکنون در کرج زباله های شهری (خانگی، صنعتی و بیمارستانی) از طریق دفن در مراکزی که از پیش تعیین شده دفع می گردد که این امر موجبات ایجاد و آسیب های جدی به محیط زیست شهری را فراهم آورده است.حلقه دره واقع در جنوب مهرشهر به این امر اختصاص داده شده است که بحث‌های متعددی در خصوص تهدیدهای به وجود آمده ناشی از دفن غیراصولی زباله مطرح بوده و هست.امروزه در دنیای مدرن فراتر از زباله بلکه به عنوان یک فرصت تلقی می گردد و از آن در راستای ایجاد چرخه های اقتصادی و پول ساز بهره گیری می شود.تشکل‌های بسیاری در خصوص آسیب رساندن زباله به محیط زیست فعال هستند و بعضاً تحرکاتی نیز در این خصوص انجام می شود، همانند پاکسازی کوه‌ها از زباله اما به واقع امروز کرج نیازمند تدبیری ویژه در این حوزه است، چرا که قطعاً دفن زباله آن‌هم به شیوه های سنتی و بدون رعایت کردن اصول حرفه ای در آینده ای نزدیک بحرانی و زیست محیطی به وجود خواهد آورد.در همین زمینه گفتگویی با همایون رضا مدنی شاهرودی، مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری کرج صورت گرفته است که به زوایای مختلف فعالیت های این سازمان پرداخته است. با تشکر از شما به خاطر وقتی که در اختیار ما قرار دادید، به عنوان اولین سوال بفرمایید بالاخره چه زمانی قرار است نگاه ما به پسماند (زباله)از یک چیز مزاحم که باید آن را در زیر خاک دفن کرد به طلای کثیف تغییر کند؟ باید عرض کنم من یکی از مخالفین استفاده از کلمه طلای سیاه برای پسماند هستم، زیرا به نظر بنده استفاده از این عبارت نه تنها باعث رشد مدیریت پسماند نشده بلکه باعث پسرفت آن نیز شده است. کلمه طلای سیاه در مجموع یک سری توقعات را در اذهان مسوولین ایجاد کرده که زباله و پسماند باید درآمدزا باشد. البته پسماند می تواند در آمدزا باشد ولی برای حصول این منظور نیازمند یک سری شرایط، بسترسازی ها و سرمایه گذاری های اولیه است تا در نهایت به درآمدزایی برسد.فعالیت‌های بشر درقالب های صنعتی، خدماتی یا فعالیت‌های روزمره در نهایت به تولید یک سری ترکیبات ناخواسته می شود. این موارد دلیلی برای حذف آنها از مجموعه زندگی نمی شود. ممکن است چیز ناخواسته ای که ما در مقطعی تولید کرده ایم، در همان مقطع برای افراد دیگری به عنوان ماده اولیه قابل استفاده باشد. آن چه مسلم است آن است که به کار بردن عبارت «طلای کثیف» برای پسماند نیازمند یک سری استانداردها، آموزش ها و فرهنگ سازی ها است. بنده زمانی «طلای کثیف» را قبول خواهم داشت که دیگر ما مواد ناخواسته را دفن نکنیم و از بین نبریم که در آن صورت از نظر اقتصادی کاملاً قابل محاسبه است که به چه میزان از وارد آمدن ضرر و زیان به محیط زیست جلوگیری کردیم. در آن مقطع است که طلای کثیف معنای واقعی خود را پیدا می کند.این مسائل ضرورتاً به مسائل ملی بر می گردد، به اینکه نگرش ما در سطح کلان و ملی به محیط زیست چگونه است. آیا باید محیط زیست را به عنوان یک مدال فقط به سینه بزنیم یا باید در برابرش مقاوت کنیم؟ قطعاً بنا به ملاحظات فرهنگی،اجتماعی و سیاسی مختلفی که فرضاً در کشور های اروپایی حاکم است و تفاوت آن با ملاحظات ما در ایران، امکان پیاده کردن برنامه هایی که در این کشورها در این خصوص وجود دارد برای ما میسر نیست.بحث مدیریت پسماند و چگونگی برخورد با آن درایران از سال 1383 با تصویب قانون مدیریت پسماند اوج گرفت. در این قانون یک سری راهبرد تعریف شده که بر اساس آن‌ها آیین نامه ای مدون شده است. در بند چهارم این آیین نامه پیش بینی شده که تمامی برنامه هایی که در این خصوص باید پیاده شود در قالب طرح جامع مدیریت پسماند دیده شده است.تهیه این طرح منوط به داشتن بانک اطلاعاتی کاملی از چگونگی مدیریت پسماند است؛ موضوعی که در کرج وجود نداشت و تمام اطلاعات آن منوط شده بود به اطلاعات یک باسکول که آن هم در حلقه دره (محل دفن زباله های شهرستان) نصب شده بود که آن هم در بسیاری از اوقات به علت قطع برق کار نمی کرد و در نتیجه هیچگاه اطلاعات کاملی در این خصوص در دسترس نبود.به همین دلیل است که تمام مطالعات انجام شده در کشور به یک شکل است و عملاً فاقد مسائلی است که در نهایت مورد نیاز مملکت که همانا نگاه بهینه به قضیه داشتن است. ما هدف را نشان دادیم اما مشخص نکرده ایم که کدام راه صحیح است. آیا واقعاً امکان تهیه کمپوست در شمال کشور وجود دارد؟ آیا در مناطق کوهستانی می توانیم مرکز دفن داشته باشیم ؟ در مجموع شخصی که طرح جامع را می نویسد در واقع نمی‌داند قرار است واقعاً به چه چیزی برسد، از کجا شروع کند و به کجا ختم شود؟ همانطور که مستحضر هستید حلقه دره مرکز دفن پسماند کرج و برخی مناطق اطراف است که از دیدگاه شما این امکان برای ما یک تهدید است. آیا باید از داشتن آن خوشحال باشیم؟ عمدتاً مکان‌هایی که در کشور به عنوان مرکز دفن پسماند انتخاب شده اند بدون انجام مطالعات خاک شناسی و زیست محیطی و تنها طی صورت جلسه ای با چند امضا انتخاب شده اند. اما خوشبختانه در این مورد خاص مکان انتخاب شده، مکان مناسبی است زیرا به لحاظ خاک شناسی زمین این منطقه زیر بافت رسی است و به همین دلیل مانع انتقال آلودگی به نقاط دیگر است.آلودگی در سطح قابل رویت و کنترل است اما نگرانی اصلی آن بخش از آلودگی است که به صورت شیرابه به زیر سطح نفوذ می کند (به ویژه در نقاطی دارای شیب مانند حلقه دره) و در نهایت موجب آلوده شدن آب‌های زیرزمینی و آب خوان‌ها می شود. این اتفاقات زمانی روی می‌دهد که شیرابه به زیر سطح نفوذ کند و خوشبختانه زمین حلقه دره پایین ترین ضریب نفوذ پذیری و بالاترین ضریب مقاومت را دارد که این به واسطه رس موجود در منطقه است.هرچند وجود این رس مشکلات فروانی را در اجرا برای ما به ویژه در زمان‌های بارندگی به وجود آورده است، اما به لحاظ زیست محیطی از این ماهیت(که یک امتیاز است) برخوردار می باشد. انتخاب بدون مطالعه بوده اما درست از آب درآمده است. دفع بهداشتی زباله ها ی عفونی و بیمارستانی یکی از دغدغه ها و مطالبات جدی شهروندان است. آیا هنوز هم ایجاد گودالی مجزا در ریختن آب آهک بر زباله ها، از شیوه های عمل است یا تغییری در آن حاصل شده است؟ ماده 7 قانون مدیریت پسماند به صراحت مشخص کرده است که مدیریت اجرایی پسماند در شهرها به عهده شهرداری ها، در روستا به عهده دهیاری ها و در مناطق بین این دو منطقه به عهده بخشداری ها است. این موضوع شامل پسماندهای عادی است و پسماندهای ویژه و صنعتی به عهده تولید کنندگان آن می‌باشد. البته در ذیل این ماده تبصره ای است که به مدیریت اجرایی پسماند این اجازه را می‌دهد تا عقد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی مدیریت اجرایی پسماند با حفظ حق نظارت برای خود به ایشان واگذار کند.تا پیش از تصویب قانون مدیریت پسماند، شهرداری براساس ماده 55 قانون قدیم شهرداری ها تنها موظف به معرفی زمین‌های خارج از محدوده شهر برای انتقال پسماندها به آن بوده است. این تمام آن چیزی بود که به عنوان مدیریت پسماند در شهر ها اجرا می شد اما به حمدا... با تصویب این قانون با وجود برخی نواقص و ایرادها، بسیاری از مسائل روشن شده و امکان مدیریت اصولی پسماند فراهم شده است.بر همین اساس تدوین طرح‌های جامع مدیریت پسماند در تمامی شهرهای کشور از جمله کرج آغاز شد. تدوین یک طرح جامع 10 ساله در کرج توسط مشاور آغاز شد و قرار بر این شد تا مشاور مطالعات خود را در چهار فاز ارائه کند که تاکنون دوفاز اول آن ارائه شده است. به طور کلی این چهار نیاز به این ترتیب هستند که ابتدا وضع موجود ارزیابی شود، بعد بر اساس این ارزیابی گزینه یابی صورت بگیرد و بر اساس گزینه یابی یک طراحی مفهومی صورت بگیرد و در نهایت برنامه اجرایی آن به صورت تفضیلی نوشته شود تا پس از تصویب محدوده ی مشخص شده در شورای شهر به کارگروه استان و در نهایت به کمیته تخصصی مستقر در وزارت کشور ارجاع شود. مسائل به طور کاملاً تخصصی در کمیته مورد بررسی قرار می گیرد و پس از تصویب برای اجرا به مدیریت اجرایی پسماند محدوده ی مورد مطالعه ابلاغ شود.تهیه و ابلاغ این طرح‌های جامع ملاکی برای اختصاص بودجه مورد نیاز برای سرمایه گذاری اولیه است. بر اساس ماده هشت قانون مدیریت پسماند، مدیریت اجرایی پسماند هر شهر هزینه ی تمام شده مدیریت پسماند را طی تعرفه ای که به تصویب شورای شهر می رسد از تولید کنندگان آن اخذ می کند که این مبالغ تنها می تواند هزینه ی بخش نگه داری و بهره برداری تأسیسات را پوشش بدهد اما برای احداث و ایجاد این تأسیسات به سرمایه گذاری اولیه نیاز است. در طرح‌های جامع مشخص می شود که سیستم به تأسیساتی نیاز دارد تا بر اساس آن وزارت کشور و سازمان همیاری ها بودجه مورد نیاز برای سرمایه گذاری های اولیه را تأمین کنند.لازم است تا برای مدیریت اجرای پسماند شاخصه هایی را تعریف کنیم. راهبردهایی که براساس زون بندی های کشور تعیین می شود، شاخصه های مورد نیاز را در اختیار مدیران اجرایی پسماند قرار می دهد. برای مثال در تبریز با توجه به سردی هوا در بخش قابل توجهی از روزهای سال نسبت به اهواز این امکان وجود دارد تا زمان نگه داری زباله در مخازن حاشیه خیابان‌ها را افزایش داد و بر همین اساس مدیر اجرایی پسماند این شهر می تواند زمان جمع آوری زباله ها را از هر روز به یک روز در میان کاهش دهد، در صورتی که دراهواز این امکان وجود ندارد.وظیفه مدیر اجرایی پسماند این است که از ابتدا از تولید زباله جلوگیری کند و اگر تولید شد حجم آن را کاهش دهد اگر تولید شد از آن استفاده مجدد کند، اگر تولید شد بازیافت شود و اگر تولید شد ریکاوری (احیا) بشود و بعد که کاملاً بی خطر شد دفن شود. اما اتفاقی که افتاده این است که همه چیز به تصمیم گیری های منطقه ای واگذار شده است، بدون اینکه خطکشی برای چگونگی و سنجش آن را در اختیار ایشان قرار بگیرد.در حال حاضر ما نیز طی قراردادی مدیریت پسماندهای پزشکی را واگذار کرده ایم و زباله های تولید شده با نظارت سازمان مدیریت می شوند که از نظر خود ما نیز مدیریت بهینه، به روز نیست.به چه دلیل؟در مورد پسماندهای بیمارستانی این نکته را باید در نظر داشته باشیم که تنها حدود بیست درصد از آن مانند باندها، سوآپ ها، سرنگ ها و مواد دارویی شیمیایی پسماند خطرناک و ویژه محسوب می شوند و هشتاد درصد مابقی آن مانند جعبه شیرینی و گل خشک پسماندهای معمولی محسوب می شوند.این بدان معناست که در این موارد مدیریت پسماند باید از منبع تولید شروع شود. سال‌هاست وزارت بهداشت طی دستورالعملی از مراکز بهداشتی و بیمارستانی خواسته تا زباله های خود را جداسازی کنند. به این ترتیب که زباله های معمولی را در کیسه های مشکی و زباله عفونی را در کیسه های زرد قرار بدهند، اما نه تنها در کرج بلکه در کل کشور این موضوع به طور کامل رعایت نمی شود و زباله ها به صورت مخلوط به هم در هر دو نوع کیسه ها ریخته می شود.عمدتاً روی این مسئله کنترلی نداریم و مدیران بیمارستان‌ها در کرج به واسطه‌ی ازدحام بیماران و کمبود بیمارستان آنقدر درگیر هستند که این مسئله را فراموش کرده اند، اما این مسئله ضرورتاً باید از بیمارستان‌ها شروع بشود. در بحث پسماندهای پزشکی دو نوع مدیرت داریم یک مدیریت داخل مرکز و یک مدیریت در خارج از مرکز درمانی. مدیریت داخل مرکز جداسازی پسماند عادی از خطرناک را شامل می شود و مدیریت خارج از مرکز درمانی، خنثی سازی و محل را به عهده دارد، اما همانگونه که عرض شد در کشور عملاً این اتفاق روی نمی دهد. شما در کرج به چه صورتی در خصوص پسماندهای آلوده عمل می کنید؟ همان‌طور که عرض شد سازمان مدیریت پسماند وظیفه مدیریت پسماند عادی را دارد اما از زمان ابتدای ورود بنده به مجموعه با برگزاری جلسات با شهرک های صنعتی سیستمی را در مجموعه تحت عنوان پیمانکار مشاغل تعریف کردیم. این پیمانکاران سایر منابع خانگی را تحت پوشش خود قرار می دهند. به عبارت دیگر ما به همراه مرکز تجاری، فست فود ها، مراکز پر زباله شهری و مراکز صنعتی، مدیریت حمل و نقل پسماندهای عادی را به عهده گرفتیم.طی مکاتبه ای که با دوستان در سازمان محیط زیست در خصوص تسویه و دفع پسماند های خطرناک داشتیم برای این منظور در استان تهران دو نقطه مکان یابی شده که یکی از این نقاط زمینی به مساحت پنج هکتار در محدوده اشتهارد است که بدنبال در اختیار گرفتن آن هستیم. اینجاست که لازم است بخش خصوصی را به سرمایه گذاری در این بخش تشویق کنیم. بخش خصوصی مدیریت اجرایی پسماند را به عهده بگیرد و ما نیز ضمن نظارت بر عملکرد آن مجموعه را راهبردی کنیم.علاوه بر این لازم است با اطلاع رسانی و آموزش مردم، آنها را نیز در این چرخه در گیر کنیم زیرا در مورد پسماند های خطرناک، فجایعی در حال شکل گیری است که در نهایت متضرر اصلی آن مردم هستند، زیرا کنترل کردن این‌که مثلاً پساب‌های صنعتی و خطرناک در زمین‌های بایر رها نشوند کار سختی است و نیاز به نیروی انسانی زیاد دارد که امکانات شهرداری و محیط زیست و وزارت بهداشت به آن اندازه نیست.به نظر من 25 درصد مردم با همه چیز موافق هستند و همراهی می کنند و 25 درصد نیز با همه چیز مخالفند و پنجاه درصد هم بی تفاوت هستند. ما باید سعی کنیم آموزش و آگاه سازی این 50 در صد را نیز حساس کنیم و به تحرک واداریم. تا چه میزان مدیریت ارشد شهر به ویژه در شورا به این مسائل اعتقاد دارند و ضرورت آن را حس کرده اند؟ به حمدالها اعضای شورا به این موضوع حساس هستند و پس از توضیحات بنده در جلسه بررسی بودجه سازمان این حساسیت بیشتر شد. به گونه ای که بیشتر زمان جلسه به مسائل تخصصی ختم شد و در نهایت مقرر شد در اولین جلسه شورا در سال 89 در این خصوص بیشتر به بحث و گفتگو بپردازیم. این علاقه مندی اعضا باعث افزایش انگیزه بنده و شوق در پرسنل گردیده است.طرح‌های جدیدی برای جمع آوری پسماند به صورت تفکیک شده به همراه اهدای جوایزی ماهانه برای شهروندان فعال در اجرای طرح خواهیم داشت که چند هفته ای است به صورت آزمایشی در مناطق 10، 3، 2و 7 آموزش ها شروه شده است.اعتقاد بنده این است که بایستی به جای اینکه به فکر در آمد زایی در مبدأ باشیم، آن را به انتهای کار منتقل کنیم، به این ترتیب هم بیشتر قابل کنترل است و هم به لحاظ بهداشتی و زیست محیطی بهتر خواهد بود. با حمایت اعضای محترم شورا در سال آتی به دنبال آماده سازی سایت شهرک بازیافت در حلقه دره هستیم، در زمینی به مساحت یک و نیم هکتار متشکل از 10 سایت هزار و پانصد متری که هر کدام سالن‌هایی به مساحت هزار متر را در اختیار خود جای دارد.ما به دنبال این هستیم که مجموعه را به سمتی ببریم که حق فروش نداشته باشند، زیرا به لحاظ بهداشتی مهم است. برای نمونه وقتی پلاستیک ها را جمع می کنند و می برند دیگر ما نمی دانیم که با آن چکار می کنند. آن را به ظرف غذا و آبکش تبدیل می کنند و به شهروندان می فروشند. اینجاست که لازم است با استقرار کارگاه تولید لوازم پلاستیکی توسط بخش خصوصی در کنار ما قرار داشته باشد تا آن‌ها را موظف به تولید لوازمی کنیم که برای بسته بندی مواد خوراکی و آشامیدنی از آن استفاده نشود و فقط مثلاً گلدان و زیر گلدانی یا کیسه زباله تولید کند.منطقه ای در مهرشهر برای تخلیه نخاله در اختیار سازمان است و با تدابیری که اندیشیده ایم از تخلیه غیر مجاز نخاله در حاشیه شهر و زمین‌ها تا حدود زیادی جلوگیری کرده ایم و در حال حاضر و در فصل رکود ساخت و ساز روزانه حدود چهار صد و سی دستگاه بود. در همین محوطه یک کارخانه دویست و پنجاه تنی فرسوده وجود دارد که قرار بود بر اساس قرار دادی به ارزش 43 میلیون تومان که پیش از حضور بنده با تراکتور سازی منعقد شده بود بازسازی شود که بنده با مجوزی که از هیئت مدیره گرفتم آن را کاملاً بهسازی کردیم و این در حالی است که احتمالاً تا اواخر اسفند به ظرفیت روزی دویست تن برسد در حالی که در ابتدا به طور متوسط ظرفیت روزانه آن شصت تن بود. ما همان قرارداد 490 میلیونی را به قراردادی برای ساخت خط جدید با ظرفیت 250 تن تبدیل کردیم. در مجموع امیدواریم با انجام این اقدامات و با حمایت شهردار محترم که واقعاً دغدغه ی این مسئله را دارند و اعضای محترم شورای شهر و برخی دیگر از اقدامات در راستای افزایش ظرفیت خطوط تفکیک مکانیزه زباله تنها آن بخش از زباله ها را دفن کنیم که دیگر به هیچ عنوان قابل بازیافت نیستند. منبع خبر هفته نامه نوین
فرستاده شده توسط Admin یكشنبه,15 فروردین 1389 (بار خوانده شده است:423)	آرشيو